Balio erantsia oinarrizko prezioetan honela kalkula daiteke: negozio-bolumenetik abiatuta (BEZa eta negozio-bolumenari zuzenean lotutako antzeko zerga kengarriak kenduta), gehi ekoizpen kapitalizatua, gehi beste ustiapen-errenta batzuk, gehi edo ken izakinen aldaketak, ken ondasun eta zerbitzuen erosketak, ken negozio-bolumenari lotuta dauden baina kengarriak ez diren produktuen gaineko zergak, gehi produktuengatik jasotako dirulaguntzak.
Balio erantsitik kanpo geratzen dira enpresaren kontuetan errenta eta finantza-gastu edo ezohiko gisa erregistratutako errentak eta gastuak.
Beraz, produktuentzako dirulaguntzak oinarrizko prezioen araberako balio erantsian sartzen dira, baina produktuen gaineko zerga guztiak kanpoan geratzen dira.
Balio erantsia "gordin" kalkulatzen da; izan ere, ez dira balio-doikuntzak kentzen (balio-galera, esaterako).
Faktoreen kostuko balio erantsi gordinaren proportzioa ekoizpenaren balioarekiko. Produktu- edo zerbitzu-unitate bakoitzeko errentak sortzeko gaitasuna erakusten du. Ehunekotan adierazten da.
Merkaturatutako produkzioa eta enpresa bereko beste produktu batzuen fabrikazioan integratzeko egindako produkzioa biltzen ditu.
Erreferentzia-urtean enpresa-jardueran iraunkortasunez zerbitzu emateko aktiboak eskuratzeko egiten diren transferentziak barne hartzen ditu. Era berean, balio-bizitza normala luzatzen duten edo dauden kapital finkoen produktibitatea handitzen duten hobekuntzak, eraldaketak eta konponketak barne hartzen ditu. Ez ditu barne hartzen konponketarako eta mantentze-lanerako gastu arruntak. Erosketa-prezioan baloratzen dira, hirugarrenei erosten bazaizkie, eta ekoizpen-kostuan, enpresak berak ekoizten baditu, instalazio-gastuak eta eskubide eta kanon posible guztiak barne, baina jasandako BEZa eta kengarria eta finantzaketa-gastuak kenduta. Honako hauek bereizten dira: - Ibilgetu materialeko inbertsioa (lursailak, eraikuntzak, makinak, tresnak, altzariak, ordenagailuak, ibilgailuak, etab.) - Ibilgetu ukiezinean egindako inbertsioa (administrazio-kontzesioak, jabetza industriala, aplikazio informatikoak).
Faktoreen kostuko balio erantsiaren aldean inbertsio osoak (bai aktibo materialetan bai ukiezinetan) adierazten duen proportzioa da. Ehunekotan adierazten da.
Honela definitzen da: balio erantsia sortzen duena, ondasun eta zerbitzuen ekoizpenaren bidez.
Langile-gastuek balio erantsiarekiko duten proportzioa. Ordaindutako enpleguak sektorean sortutako errentaren banaketan duen partaidetza-neurritzat har daiteke. Haren osagarria Ustiapeneko Soberakin Gordinaren Tasa da.
Lehengaien, tarteko produktuen eta beste hornikuntza batzuen erosketak dira, haien izakinen aldaketa salbu.
Erreferentzia-aldian hirugarrenei hornitutako ondasun eta zerbitzuen salmenten bidez behaketa-unitateak fakturatutako zenbateko guztiak jasotzen ditu, eta behaketa-unitateak berak zuzenean eginikoak eta aldizkako azpikontratazioetatik datozenak hartzen dira kontuan.
Ondasun edo zerbitzuen salmenta horiek termino garbietan kontabilizatzen dira, alegia, bezeroari jasanarazitako kargak barne (garraioa, ontziak, etab.), nahiz eta bereiz fakturatu, baina goiz ordaintzeagatiko salmenten gaineko deskontuak, salmenten itzulerak edo itzulitako ontzien balioa kenduta, bai eta salmenta-rappelak ere. Unitateak fakturatutako ondasun edo zerbitzuek kargatzen dituzten zergak eta tasak ere sartzen dira, baina bezeroari jasanarazitako BEZa kanpoan geratzen da.
Ikuspuntu administratibotik, Kontabilitate Plan Orokorrak (azaroaren 16ko 1514/2007 ED) honako kontabilitate-partiden bidez zehazten du negozio-zifraren zenbateko garbi osoa: C700+C701+C702+C703+C704+C705-C706-C708-C709. Alegia:
C700. Salgaien salmentak
C701. Amaitutako produktuen salmentak
C702. Erdi amaitutako produktuen salmentak
C703. Azpiproduktuen eta hondakinen salmentak
C704. Ontzi eta bilgarrien salmentak
C705. Zerbitzu-prestazioak
C706. Goiz ordaintzeagatiko salmenten gaineko deskontuak
C708. Salmenten itzulerak eta antzeko eragiketak
C709. Salmenta-“rappelak”
Negozio-zifrak ez ditu barne hartzen, bada, ez dirulaguntzak ez ustiapeneko beste diru-sarrera batzuk, ez eta finantza-sarrerak, apartekoak edo ekitaldiaren emaitzan eragina duten beste batzuk ere.
Langile landun guztien gaineko ordainpeko langileen proportzioa, biak urteko batez besteko gisa. Haren osagarriak sektore bakoitzaren enplegu autonomoaren maila neurtzen du.
"Langile-kostuak dira enplegatzaile batek enplegatu bati (finkoa, aldi baterakoa edo etxetiko langilea) erreferentziazko aldian egindako lan baten truke dirutan edo gauzatan ordaindu behar dion ordainsari osoa.
Langile-kostuetan sartzen dira, halaber, unitateak atxikitako enplegatuen zergak eta gizarte-segurantzarako kotizazioak eta enpresaburuaren nahitaezko eta borondatezko gizarte-kotizazioak.
Langile-kostuak osatzen dituztenak honako hauek dira:
- soldatak eta lansariak
- gizarte-segurantzari lotutako enpresa-kostuak
Erreferentziazko aldian ordaindutako ordainsari guztiak hartzen dira barnean, lanaldiaren, produkzioaren edo destajuko lanaren arabera ordaintzen den eta aldizka ordaintzen den ala ez kontuan hartu gabe. Horiez gain, honako hauek hartzen dira barnean: haborokin guztiak, produktibitate- eta errendimendu-primak, kontraprestaziorik gabeko ordainketak, aparteko ordainsariak (eta antzekoak), kaleratzeagatiko kalte-ordainak, ostatua eta garraioa, bizi-kostuagatiko primak eta familia-esleipenak, komisioak, asistentzia-primak, aparteko orduak, gaueko lana eta abar, baita zergak, gizarte-segurantzarako kotizazioak eta langileek ordaindu beharreko eta ugazabek iturrian atxikitako gainerako zenbatekoak ere.
Halaber, gizarte-segurantzari lotutako enpresa-kostuak hartzen dira barnean. Haien barruan, erretiroa, gaixotasuna, amatasuna, ezintasuna, langabezia, istripu eta gaixotasun profesionalak, familia-sorospenak eta beste kontingentzia batzuk ordaintzera bideratutako enpresaburuaren gizarte-segurantzarako kotizazioak sartzen dira. Kostu horiek estatutupekoak, hitzarmen kolektibo baten xedeak, kontratupekoak nahiz borondatezkoak izan sartu behar dira."
Inkestaren erreferentzia-aldian, egiten duten lanari esker, establezimenduan eta/edo espresa ustiatzaileetan ondasun eta zerbitzuak ekoizten laguntzen duten pertsonen multzoa, ordainduak eta ordaindugabeak, nahiz eta lokaletatik kanpo lan egin.
Faktoreen kostuko balio erantsiaren eta urteko batez besteko landunen kopuruaren arteko zatidura da. Landun bakoitzak (ordaindua izan ala ez) enpresaren errenten sorkuntzari egiten dion ekarpena adierazten du; zeharka jarduera bakoitzean lan-faktoreak duen pisu erlatiboaren neurri bat da.
Enplegatzaileek euren soldatapekoei, hauek kontabilitate-aldian egin duten lanaren ordain modura, eskudiruz edo espezietan ordaindu beharreko ordainsari osoa da. Bi atal ditu: soldatak eta enplegatzailearen kontura ordaintzen diren gizarte-kotizazioak.
Egun jakin batean enpresan lan egiten duen eta ondasun eta zerbitzuak ekoizten laguntzen duen eta, ondorioz, zenbateko finko edo aldizkako batzuk jasotzen dituen pertsona kopuru osoak osatzen du.
Produkzio-unitate egoiliarren tarteko kontsumoa beste ondasun eta zerbitzu batzuk produzitzeko aztertutako aldian salmentara bideratutako ondasun (kapital finkokoak izan ezik) eta zerbitzu guztien balioa da.
Erreferentzia-urtean enpresak ustiategiari lotuta lortu dituen diru-sarrerak gehitzearen ondoriozko zenbateko osoa da (negozio-zifraren zenbateko garbia; enpresak bere aktiborako egin dituen lanak; dirulaguntzak, dohaintzak eta legatuak, eta ustiapeneko gainerako sarrerak).
Ustiapeneko soberakin gordina ustiapen-jarduerek lan egindako faktorea konpentsatu ondoren sortu duten soberakina da. Faktore-kostuetako balio erantsietatik abiatuta kalkula daiteke, pertsonalaren kostuak kenduta. Unitaterako eskuragarri dagoen saldoa, hornitzaileei beren funtsez eta zorraz saritzeko aukera ematen diona, zergak ordaintzeko eta, batzuetan, inbertsio osoa edo haren zati bat finantzatzeko ere bai. Ustiapen-kontuaren saldoa da.
Enpresak erreferentzia-urtean egindako ustiapenari lotutako gastuak gehitzearen ondoriozko zenbateko osoa da (beste enpresa batzuek egindako erosketak eta lanak; pertsonalaren gastuak; kanpo-zerbitzuak, eta gainerako ustiapen-gastuak). Barne-gastuak ekoizpen-kostuaren arabera baloratzen dira, eta ustiapen-kostu guztiak barne hartzen dituzte, eskulanaren kostua eta kapital-gastua barne.
Ustiapeneko soberakin gordinak negozio-zifraren aldean adierazten duen proportzioa da. Ehunekotan adierazita azaltzen da.